การรักษา
IUI
การฉีดน้ำเชื้อเข้าโพรงมดลูก (IUI)
หัตถการที่อ่อนโยนและบุกรุกน้อย โดยนำอสุจิที่ผ่านการเตรียมในห้องปฏิบัติการมาฉีดเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรง พร้อมจับจังหวะให้สอดคล้องกับรอบการตกไข่ตามธรรมชาติหรือรอบที่กระตุ้นของคุณ

IUI คืออะไร
ทางเลือกการรักษาภาวะมีบุตรยากลำดับแรก
การฉีดน้ำเชื้อเข้าโพรงมดลูก (IUI) คือหัตถการที่นำตัวอย่างอสุจิซึ่งผ่านการเตรียมในห้องปฏิบัติการมาฉีดเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรงผ่านสายสวนขนาดเล็กที่ยืดหยุ่นได้ ด้วยการข้ามผ่านปากมดลูกและคัดเลือกเฉพาะอสุจิที่แข็งแรงที่สุด IUI จึงช่วยเพิ่มโอกาสที่อสุจิจะเดินทางไปถึงเซลล์ไข่ได้ในจังหวะที่เหมาะสม
ตัวหัตถการใช้เวลาเพียง 10–15 นาที ไม่ต้องใช้ยาสลบ และทำแบบผู้ป่วยนอก ผู้เข้ารับบริการส่วนใหญ่พักหลังทำเพียง 5–10 นาที ก็สามารถกลับไปใช้ชีวิตตามปกติได้ในวันเดียวกัน โดยจะนัดตรวจการตั้งครรภ์ในอีกประมาณสองสัปดาห์ถัดมา
IUI มักเป็นจุดเริ่มต้นที่แพทย์แนะนำก่อนพิจารณาการรักษาที่ซับซ้อนกว่าอย่าง IVF โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 35 ปี ท่อนำไข่ไม่อุดตัน และมีคุณภาพอสุจิอยู่ในเกณฑ์เพียงพอ

IUI เหมาะกับใคร
ผู้ที่เหมาะสมและ ข้อควรพิจารณา
IUI อาจเหมาะกับคุณ หากมีลักษณะดังนี้
- ภาวะมีบุตรยากโดยไม่ทราบสาเหตุ (อายุต่ำกว่า 35 ปี)
- ภาวะมีบุตรยากจากปัจจัยฝ่ายชายระดับเล็กน้อย
- ความผิดปกติของการตกไข่ (เช่น ภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ หรือ PCOS)
- ความผิดปกติของมูกบริเวณปากมดลูก
- ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ระดับเล็กน้อย (ระยะที่ I–II)
- ภาวะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศที่เป็นอุปสรรคต่อการมีเพศสัมพันธ์
- ปัจจัยภูมิคุ้มกันที่ส่งผลให้มีบุตรยาก
IUI อาจไม่เหมาะสม หากมีลักษณะดังนี้
- ท่อนำไข่อุดตันทั้งสองข้าง
- มีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ระดับรุนแรง
- ภาวะมีบุตรยากจากปัจจัยฝ่ายชายระดับรุนแรง (จำนวนหรือการเคลื่อนไหวของอสุจิต่ำมาก)
- อายุมากกว่า 40 ปี (IVF มักให้ผลดีกว่า)
- เคยมีการติดเชื้อในอุ้งเชิงกรานที่ส่งผลต่อท่อนำไข่
- เคยทำ IUI มาแล้ว 3–6 รอบ แต่ยังไม่ประสบความสำเร็จ
สิ่งที่คุณต้องเตรียม
- ผลยืนยันว่าท่อนำไข่ไม่อุดตัน (การตรวจ HSG)
- ผลตรวจระดับฮอร์โมนพื้นฐาน
- ผลวิเคราะห์น้ำเชื้อของฝ่ายชาย
- หนังสือเดินทางตัวจริงของทั้งสองฝ่าย
- ทะเบียนสมรส (รับสำเนาที่สแกนได้)
ขั้นตอนการทำ IUI
ทีละ ขั้นตอน
การปรึกษาและประเมินครั้งแรก
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านภาวะมีบุตรยากจะทบทวนประวัติทางการแพทย์ ระดับฮอร์โมน และผลวิเคราะห์น้ำเชื้อของคุณ การตรวจ HSG จะช่วยยืนยันว่ามีท่อนำไข่ที่ไม่อุดตันอย่างน้อยหนึ่งข้าง จากนั้นคุณและแพทย์จะร่วมกันพิจารณาว่า IUI เป็นแนวทางเริ่มต้นที่เหมาะสมหรือไม่
การกระตุ้นรังไข่ (วันที่ 2–4)
เริ่มให้ยารับประทานขนาดต่ำ (เช่น โคลมีฟีน หรือ เลโทรโซล) ในวันที่ 2–4 ของรอบประจำเดือน เพื่อกระตุ้นให้ฟอลลิเคิลเจริญเติบโตประมาณ 1–3 ใบ ในบางกรณีอาจใช้รอบธรรมชาติโดยไม่ต้องใช้ยา
การติดตามฟอลลิเคิล (วันที่ 8–11)
อัลตราซาวด์ทางช่องคลอดจะติดตามการเจริญเติบโตของฟอลลิเคิลและความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูก โดยทั่วไปการติดตามต้องเข้าพบแพทย์ที่คลินิกราว 2–3 ครั้งภายในเวลาไม่กี่วัน และอาจมีการตรวจเลือดเพิ่มเติมเพื่อประเมินระดับฮอร์โมน
การกระตุ้นตกไข่และการจับจังหวะ
เมื่อฟอลลิเคิลใบนำมีขนาด 18–20 มม. จะมีการฉีดยากระตุ้น hCG เพื่อเหนี่ยวนำให้เกิดการตกไข่ภายใน 36 ชั่วโมง โดยหัตถการ IUI จะถูกจัดเวลาให้อยู่ภายในช่วงเวลานี้อย่างแม่นยำ
การเตรียมอสุจิและการฉีดเชื้อ (วันที่ 11–14)
ในวันที่ทำหัตถการ ตัวอย่างอสุจิจะผ่านการล้างและคัดเลือกในห้องปฏิบัติการของเรา เพื่อแยกอสุจิที่เคลื่อนไหวได้ดีที่สุดออกจากน้ำเลี้ยงอสุจิ จากนั้นจะนำตัวอย่างที่เตรียมไว้มาฉีดเข้าสู่โพรงมดลูกอย่างอ่อนโยนผ่านสายสวนขนาดเล็ก หัตถการใช้เวลา 10–15 นาที และโดยทั่วไปไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวด
การดูแลในระยะลูเทียล
แพทย์อาจสั่งจ่ายโปรเจสเตอโรนเสริม เพื่อช่วยบำรุงเยื่อบุโพรงมดลูกในช่วงเวลาของการฝังตัวของตัวอ่อน โดยในระยะนี้คุณสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ
การตรวจการตั้งครรภ์ (วันที่ 28–30)
จะมีการตรวจเลือดวัดระดับ hCG ในราวสองสัปดาห์หลังการฉีดเชื้อ หากผลเป็นบวก จะมีการนัดอัลตราซาวด์ในระยะแรก แต่หากยังไม่สำเร็จ แพทย์จะพูดคุยกับคุณว่าควรทำ IUI ซ้ำ หรือพิจารณาทำ IVF ต่อไป
สิ่งที่คาดหวังได้
ผลลัพธ์ของ IUI — ตัวเลข ที่ตรงไปตรงมา
IUI เป็นการรักษาที่มีการแทรกแซงน้อย อัตราความสำเร็จต่อรอบจึงค่อนข้างปานกลางเมื่อเทียบกับ IVF ซึ่งถือเป็นสิ่งที่ต้องแลกมากับกระบวนการที่เรียบง่ายและบุกรุกน้อยกว่า การเข้าใจตัวเลขเหล่านี้จะช่วยให้คุณตัดสินใจได้อย่างมีข้อมูลว่าแนวทางใดเหมาะกับคุณที่สุด
15–20%
อัตราการตั้งครรภ์ทางคลินิกต่อรอบ (กลุ่มประชากรทั่วไป)
20–25%
อัตราต่อรอบ สำหรับผู้ที่อายุต่ำกว่า 35 ปี
10–15%
อัตราต่อรอบ สำหรับผู้ที่อายุ 35–40 ปี
3–6
จำนวนรอบที่แนะนำก่อนพิจารณาทำ IVF
ข้อมูลสำคัญที่ควรทราบ:หากทำ IUI มาแล้ว 3–6 รอบ แต่ยังไม่ประสบความสำเร็จ โดยทั่วไปแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจะแนะนำให้เปลี่ยนไปทำ IVF ซึ่งให้อัตราการตั้งครรภ์ต่อรอบสูงกว่าอย่างชัดเจน IUI ไม่สามารถใช้ทดแทน IVF ได้ในกรณีที่มีท่อนำไข่เสียหาย ปัจจัยฝ่ายชายระดับรุนแรง หรืออายุของมารดาที่มากแล้ว แต่เป็นจุดเริ่มต้นที่มีความเข้มข้นน้อยกว่าเมื่อเข้าเกณฑ์ทางคลินิกที่เหมาะสม
ตัวเลขอ้างอิงจากเอกสารวิชาการด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ที่เผยแพร่แล้วและค่าเฉลี่ยทางคลินิก ผลลัพธ์ของแต่ละบุคคลขึ้นอยู่กับอายุ การวินิจฉัย และการตอบสนองต่อการกระตุ้น ทั้งนี้ Angel Baby IVF Clinic รายงานข้อมูลรอบการรักษาที่ผ่านการตรวจสอบให้แก่กระทรวงสาธารณสุขของประเทศไทย
มาดูกันว่า IUI เหมาะกับ คุณ
ไม่ใช่ทุกเส้นทางสู่การมีบุตรที่ต้องเริ่มต้นด้วย IVF นัดหมายปรึกษาแพทย์กับทีมงานของเรา เพื่อทบทวนผลตรวจของคุณ พูดคุยถึงทางเลือกต่าง ๆ และร่วมกันกำหนดก้าวแรกที่ดีที่สุด ไม่ว่าจะเป็น IUI, IVF หรือการตรวจเพิ่มเติม
